៥. ឆន្ទៈ៖ គឺជាកម្លាំងចិត្តដែលរុញមនុស្សធ្វើសកម្មភាពប្រកបដោយការគិតគូរ និងការពិចារណា ឆន្ទៈជាកំលាំងដែលបានត្រៀបទុកមុននិងសាត់ទៅប្រកបដោយបំណង។ ឆន្ទៈជាសន្តានភាពដែលគ្រប់គ្រងនិងនែរនាំរបស់មនុស្សដើម្បីសម្រេចនូវអ្វីដែលចង់បាន គឺជាលទ្ធផលនៃការបញ្ចេញចិត្តយ៉ាងដឹងជាក់ក្នុងរឿងអ្វីមួយដែលចង់ធ្វើ
- អត់ពាក់ចិត្ត៖ ជាកំលាំងចិត្តដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពរងការដឹងខ្លួនក្នុងការកើតឡើងជាតិនាះ។ ឆន្ទៈស្ដែងឱ្យឃើញតាមរយៈការកំណត់នូវគោលដៅនៃអំពើតាមរយៈជម្រើសដែលបានគិតទុកជាមុននូវមធ្យោបាយ និង ល្បិចក្នុងការប្រព្រឹត្តិនិងការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចកិច្ចការណាមួយ
- អត់ពាក់អឆន្ទៈ៖ គឺរឿងទាំងឡាយណាដូចជាការតក់ កញ្ជ្រោល ការបង្ហាញចិត្តប្រភក ការកាត់ថ្លៃចេញក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ឬមានការភ្លេច។ អត់ពាក់អឆន្ទៈ គឺអត់ពាក់នូវភាពដែលគ្មានមូលដ្ឋានគ្មានសេរីភាពជាក់ត្រូវបាន បង្កើតឡើងដោយការភ្លេចរៀបចំការកុបកម្ម ហើយស្ដែងចេញនូវចិត្តដែលកើតរបស់មនុស្សក៏ជាកំណើតដែលដូចជាមុន ឧទាហរណ៍ ស្អែក ជ្រោកឡើងខុស ការពាយញីខ្លួន និងកាត់សក់។
- ឧទាហរណ៍៖ បន្ទាប់ពីដេកកណ្តាលនិងដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងខ្លួនមក ទឹកមុខរបស់គាត់ទាំងពីរឡើងពណ៌ក្រហម